Người hát phòng trà, hát tiệc cưới, hát sự kiện bán chuyên không bắt buộc phải có nghệ danh; nhiều người hát cả chục năm bằng tên thật. Nhưng ở mảng này, khách hàng tìm người hát chủ yếu qua truyền miệng, tin nhắn và danh bạ điện thoại, nên cái tên phải làm tốt một việc: được nhớ đúng và tìm lại được sau một bữa tiệc. Một tên thật quá phổ biến hoặc quá dài làm việc đó kém hơn một nghệ danh gọn.
Với đa số người hát bán chuyên, lựa chọn hợp lý nhất là tên thật rút gọn hoặc một nghệ danh đơn giản, ấm, dễ đọc, kèm một tên tài khoản thống nhất để nhận lịch. Bài này giúp bạn quyết định có cần nghệ danh không, chọn kiểu tên nào, đặt tên sao cho khách nhớ và MC đọc đúng, và những lỗi khiến người hát mất khách chỉ vì cái tên.
Có cần nghệ danh không: ba câu hỏi để tự quyết
Câu hỏi đầu tiên là tên thật của bạn có dễ nhớ và ít trùng không. Một tên ba chữ phổ biến, khi khách tìm trên mạng sẽ ra hàng trăm người; một tên đệm hoặc tên gọi riêng, ít gặp, thì dùng luôn rất tốt. Câu hỏi thứ hai là bạn có muốn tách việc hát khỏi đời sống còn lại không. Nhiều người hát bán chuyên có công việc ban ngày khác: giáo viên, nhân viên văn phòng, sinh viên. Một nghệ danh giúp giữ hai mảng không lẫn vào nhau, dù không thể và cũng không cần giấu hoàn toàn.
Câu hỏi thứ ba là bạn có định đi xa hơn không: phát hành bài hát, thi hát, hát ở sân khấu lớn. Nếu có, nên đặt tên kỹ ngay từ bây giờ như một nghệ sĩ chuyên nghiệp, vì đổi tên khi đã có khách quen và người theo dõi tốn công hơn nhiều. Nếu bạn chỉ muốn hát cuối tuần như một nghề phụ, một tên gọn là đủ, không cần đầu tư nhiều.
Trả lời xong ba câu, phần lớn người sẽ thấy mình thuộc một trong ba nhóm ở bảng dưới. Dù chọn nhóm nào, điều quan trọng nhất ở mảng bán chuyên vẫn là sự nhất quán: một tên, một ảnh, một trang nhận lịch, dùng đều đặn trong nhiều năm.
Tên thật, tên thật rút gọn hay nghệ danh hẳn
Ba lựa chọn dưới đây đều được dùng phổ biến trong giới hát phòng trà, tiệc cưới. Không có lựa chọn đúng sai, chỉ có lựa chọn hợp với hoàn cảnh.
| Lựa chọn | Hợp khi | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Tên thật đầy đủ | Tên ít trùng, dễ đọc; bạn không ngại khách biết tên thật | Họ tên dài có thể bị khách tự rút gọn theo nhiều kiểu; chọn sẵn cách gọi ngắn |
| Tên thật rút gọn (tên gọi, hoặc tên đệm + tên) | Muốn gần gũi, tự nhiên; tên đầy đủ quá phổ biến | Kiểm xem tên rút gọn có trùng người hát khác trong khu vực không |
| Nghệ danh hẳn | Muốn tách việc hát với nghề chính; tên thật khó đọc hoặc quá phổ biến; có ý định đi xa | Cần giải thích với khách và đồng nghiệp lúc đầu; giữ nhất quán ở mọi kênh |
Một lưu ý riêng với mảng tiệc cưới: khách thường là gia đình, người lớn tuổi, nên tên quá "kêu", quá lạ hoặc mang màu sắc giải trí mạnh có thể làm họ ngần ngại. Tên ấm, lịch sự, dễ gọi thường được tin tưởng hơn.
Tên phải sống được trong danh bạ và tin nhắn của khách
Khách lưu tên bạn trong điện thoại. Sau một bữa tiệc, khách hài lòng sẽ lưu số và giới thiệu cho người khác. Hãy nghĩ họ sẽ lưu tên bạn thế nào: một tên ngắn kèm chữ "ca sĩ" là kiểu phổ biến. Tên quá dài hoặc khó viết sẽ bị lưu sai.
Truyền miệng cần tên dễ nói. Câu giới thiệu kiểu "gọi bạn ấy hát, hay lắm" chỉ hiệu quả khi người nói nhớ được tên và người nghe tìm được. Tên hai âm tiết, phát âm rõ, đi truyền miệng tốt nhất.
Tên tài khoản nhận lịch phải khớp tên được nhắc. Khách tìm theo tên được giới thiệu. Nếu tài khoản mạng xã hội của bạn mang một tên khác, họ không tìm ra. Đặt tên tài khoản trùng với nghệ danh, có thể thêm chữ chỉ nghề.
Một tên cho mọi kênh. Phòng trà ghi một tên, ban nhạc gọi một tên, trang cá nhân một tên khác là cách làm khách hàng tiềm năng bối rối. Chọn một tên, dùng ở mọi nơi.
Ảnh đại diện nhận ra được. Đi kèm tên là một ảnh đại diện rõ, cố định; khách thường nhận ra người hát qua ảnh nhanh hơn qua tên.
Tên không phụ thuộc vào quán. Người hát lâu ở một phòng trà dễ được khách gọi kèm tên quán. Khi đổi chỗ hát, khách cũ khó tìm. Nên giữ tên riêng của bạn đứng một mình, tên quán chỉ là nơi bạn đang hát. Khi giới thiệu trên trang cá nhân, viết "hiện hát tại…" thay vì ghép tên quán vào tên mình.
Đưa tên cho MC và ban nhạc: để được giới thiệu đúng
Ở tiệc cưới và sự kiện, MC là người xướng tên bạn trước khách. Nhiều người hát mất cơ hội được nhớ chỉ vì MC đọc sai tên, đọc tên khác, hoặc chỉ nói "mời ca sĩ của chúng ta". Hãy chủ động gửi cho MC trước buổi tiệc, hoặc nói trực tiếp khi gặp: tên được giới thiệu, cách đọc nếu có chữ dễ nhầm, và một câu giới thiệu ngắn nếu chương trình cho phép.
Với ban nhạc, nhất là khi bạn hát ghép với ban nhạc khác nhau mỗi tối, hãy chắc rằng trưởng nhóm biết tên bạn muốn dùng trong lịch diễn và trên trang của ban. Ở phòng trà, tên bạn có thể xuất hiện trong lịch chương trình mà quán đăng trên mạng; kiểm xem quán viết đúng chưa, vì đó là nơi khách mới tìm thấy bạn.
Khi được giới thiệu, một câu chào ngắn có nhắc tên mình là cách nhẹ nhàng để khách nghe tên lần thứ hai. Không cần khoa trương, chỉ cần rõ.
Một thói quen của nhiều người hát lâu năm là chuẩn bị sẵn một mẩu giấy hoặc tin nhắn mẫu cho MC: tên, cách đọc, một câu giới thiệu dài chừng hai mươi chữ. MC nhận được mẩu ấy thường đọc đúng ngay lần đầu, còn bạn thì không phải nhắc lại mỗi lần đổi chương trình. Với những tên có chữ dễ đọc nhầm giữa giọng Bắc và giọng Nam, ghi chú cách đọc càng cần thiết.
Các bước đặt nghệ danh cho người hát bán chuyên
Mảng này không cần quy trình phức tạp như nghệ sĩ chuyên nghiệp, nhưng vài bước dưới đây giúp tránh những lỗi phổ biến.
- Viết ra tên thật, tên gọi ở nhà, tên bạn bè hay gọi, và vài ý tưởng nghệ danh ngắn.
- Đọc từng tên như MC đang xướng trong tiệc: "Xin mời … gửi tặng cô dâu chú rể". Bỏ những tên đọc lên ngượng hoặc khó nghe.
- Kiểm trùng với những người hát khác trong khu vực bạn nhận lịch, qua mạng xã hội và hỏi ban nhạc quen. Trùng tên với người hát cùng khu vực dễ gây nhầm lịch, nhầm khách.
- Kiểm tên có hợp với khách tiệc cưới, sự kiện công ty không: lịch sự, ấm, không gây hiểu lầm.
- Đặt tên tài khoản trên mạng xã hội trùng tên, thêm chữ chỉ nghề nếu cần, và dùng một ảnh đại diện cố định.
- Báo tên cho ban nhạc, phòng trà, MC quen; từ nay dùng đúng một tên ở mọi nơi.
Những lỗi hay gặp và khi muốn lên chuyên nghiệp
Dùng tên theo một bài hát nổi tiếng. Tên gợi một bài hát rất quen có thể dễ nhớ lúc đầu, nhưng khi khách tìm trên mạng, kết quả toàn là bài hát và ca sĩ gốc. Bạn gần như vô hình.
Đặt tên gần giống một ca sĩ nổi tiếng. Dễ bị coi là ăn theo, và khách có thể hiểu nhầm. Ở mảng tiệc cưới, sự tin tưởng quan trọng hơn sự chú ý nhất thời.
Mỗi phòng trà một tên. Có người dùng tên khác nhau ở các nơi để tách lịch, kết quả là không tên nào được nhớ. Nếu muốn tách, chỉ nên tách theo mảng thật sự khác nhau.
Không giữ lại thông tin khách cũ. Tên tốt mà không có cách để khách quay lại tìm thì cũng phí. Một trang mạng xã hội có tên đúng, ảnh và vài video ngắn là đủ để khách tìm thấy.
Khi lên chuyên nghiệp. Nếu bạn bắt đầu phát hành bài hát hoặc thi hát, hãy kiểm tên kỹ như nghệ sĩ chuyên nghiệp: trùng trên nền tảng nghe nhạc, cách viết chuẩn, có nên đăng ký nhãn hiệu không. Lúc này có thể giữ tên cũ nếu đủ riêng, hoặc chuyển sang tên mới và thông báo với khách quen.
Đặt tên cho cặp song ca, nhóm acoustic hát tiệc
Ở mảng tiệc cưới và sự kiện, nhiều người hát theo cặp song ca hoặc nhóm nhỏ ba bốn người với một cây đàn. Khi đó, khách thường thuê "cả nhóm" chứ không thuê từng người, nên một tên chung giúp được giới thiệu dễ hơn là đọc lần lượt từng tên. Tên nhóm nên ngắn, ấm, hợp không khí tiệc, và không gắn với tên riêng của một thành viên.
Chuyện cần nói rõ từ đầu cũng giống một ban nhạc: ai giữ tài khoản nhận lịch, khách quen là khách của nhóm hay của từng người, và nếu một người nghỉ thì tên nhóm được xử lý ra sao. Ở mảng bán chuyên, đội hình thay đổi rất thường xuyên, nên vài dòng thoả thuận viết ra lúc vui vẻ sẽ tránh được những lần khó xử khi khách cũ gọi tên nhóm mà nhóm đã khác người.
Mỗi thành viên vẫn nên giữ tên cá nhân rõ ràng trên trang của mình, vì sẽ có những buổi khách chỉ cần một người hát, và người được nhớ tên sẽ được gọi. Tên nhóm và tên cá nhân cùng tồn tại, không cái nào thay cái nào.
Trang nhận lịch: nơi cái tên phải làm việc
Với người hát bán chuyên, trang mạng xã hội nhận lịch là "danh thiếp" duy nhất. Khi khách gõ cái tên mà họ được giới thiệu, họ cần thấy ngay: đúng người, đúng nghề, có vài video hát thật ở tiệc hoặc phòng trà, và cách liên hệ. Nếu tên trang khác tên được nhắc, hoặc trang có tên đúng nhưng toàn ảnh đời tư, khách dễ bỏ qua.
Một vài nguyên tắc giúp tên làm tốt việc này: tên trang trùng nghệ danh; phần giới thiệu một câu nói rõ bạn hát những dịp nào, dòng nhạc nào, khu vực nào; video được đặt tiêu đề có nhắc tên bạn, vì video hay được chia sẻ rời khỏi trang. Không cần đầu tư lớn, chỉ cần nhất quán. Chuyện đặt tên kênh, tên tài khoản cho người làm nội dung nói chung có danh mục riêng trên Nghệ Danh; ở đây chỉ cần nhớ tên trang phải là tên khách nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Hát đám cưới có cần nghệ danh không?
Không bắt buộc. Nhiều người hát tiệc cưới dùng tên thật hoặc tên gọi ngắn và vẫn được giới thiệu đều đặn. Nghệ danh chỉ thật sự cần khi tên thật quá phổ biến, khó đọc, hoặc bạn muốn tách việc hát khỏi công việc chính.
Ký hợp đồng hát tiệc cưới dùng tên gì?
Hợp đồng, biên nhận và giấy tờ thanh toán dùng họ tên thật theo giấy tờ tuỳ thân, có thể ghi kèm nghệ danh để hai bên rõ là một người. Nghệ danh dùng cho phần giới thiệu và quảng bá. Nếu có điều khoản phức tạp, nên hỏi người có chuyên môn.
Có nên thêm chữ "ca sĩ" vào tên tài khoản không?
Với người hát bán chuyên, thêm chữ chỉ nghề vào tên tài khoản giúp khách tìm ra nhanh và hiểu ngay bạn làm gì. Nhưng tên hiển thị chính vẫn nên là nghệ danh gọn. Nếu sau này lên chuyên nghiệp, có thể bỏ chữ chỉ nghề.
Trùng tên với một ca sĩ khác hát cùng khu vực thì sao?
Nên trao đổi với người kia và thêm yếu tố phân biệt, hoặc đổi sớm. Ở mảng tiệc cưới, khách gọi nhầm người là chuyện xảy ra thật, gây rắc rối cho cả hai. Đổi khi mới bắt đầu nhận lịch tốn ít công hơn nhiều so với khi đã có khách quen.
Dùng nghệ danh có bị đồng nghiệp ở công ty biết không?
Nghệ danh giúp tách hai mảng nhưng không giữ bí mật hoàn toàn được, nhất là khi bạn đăng video lên mạng. Nếu công việc chính có quy định về hoạt động bên ngoài, hãy đọc kỹ quy định đó thay vì dựa vào nghệ danh để giấu.
Đã hát nhiều năm bằng tên thật, giờ có nên đổi sang nghệ danh không?
Chỉ nên đổi khi có lý do cụ thể, như trùng tên gây nhầm, hoặc chuẩn bị bước sang làm nghề chuyên nghiệp. Nếu đổi, hãy dùng song song tên cũ trong một thời gian, báo cho khách quen, phòng trà và ban nhạc để họ không mất liên lạc với bạn.
